Call for papers: het geïllustreerde boek in België (1800-1865)

Het 19de eeuwse geïllustreerde boek werd reeds bestudeerd aan de hand de productie ervan op het einde van die eeuw, toen kunstenaars de opmaak van het boek vernieuwden. De periode die hieraan voorafging is echter minder goed gekend, ondanks de bijdragen van J.H.M. Van der Marck over de lithografie, van Tom Verschaffel over de zin van de romantische historiografie en van Remi Blachon over de houtgravure. De opzet van het colloquium is dit onderzoeksveld afbakenen en onze kennis van deze periode verfijnen door het onderzoek vanuit verschillende invalshoeken te benaderen.
 
Technieken en vormen
 
De negentiende eeuw heeft een bloei van technieken gekend: de lithografie, chromolithografie, houtgravure, ets, staalgravure, fotografie en fotolithografie, enz. Het colloquium zal aandacht besteden aan de geschiedenis en de evolutie van deze technieken. Ze hebben hun stempel gedrukt op de productie van geïllustreerde drukwerken, op hun redactionele aspecten en ook op de opmaak. Door de industriële bloei in de negentiende eeuw evolueerden de drukwerken van vorm waarbij de geïllustreerde omslag niet aan het oog ontsnapte. Hetzelfde geldt voor de romantische polychrome uitgeversbanden, en later voor de uitgeversbanden in textiel versierd met gouden panelen.
 
Personen
 
Vanuit een andere invalshoek zal de klemtoon liggen op het oeuvre van bepaalde artiesten zoals Jean-Baptiste Madou, Charles Onghena, Charles Baugniet, Adolphe-François Pannemaker, Paul Lauters, Henry Brown, op de artiesten van de Ecole royale de gravure de Bruxelles alsook op de leerlingen van Luigi Calamatta, op de eerste werken van Félicien Rops, zonder andere, miskende artiesten te vergeten. Hun werken zullen in een context van de schilderkunst en de gravure geplaatst worden, waarbij de rol van respectievelijk de graveur en de tekenaar of schilder, en de noodzakelijke relatie met de tekst, onderzocht zal worden.
 
Plaatsen
 
Een andere benadering zal ons toelaten een synthese op te stellen over geïllustreerde drukwerken die op bepaalde plaatsen uitgegeven werden, zoals Antwerpen, Brugge, Gent, Brussel, Luik, Bergen of Doornik. De nadruk zal zo op bepaalde ondernemende uitgevers gelegd kunnen worden, zoals Vandecasteele-Werbrouck en Buffa te Brugge, Dominique Avanzo te Luik, Dewasme-Pletinckx te Doornik en Brussel, en zelfs op verenigingen zoals de Société des Beaux-Arts of de Société belge de Librairie de Hauman te Brussel.
 
Genres
 
Technieken en artiesten zijn sterk verweven met de beoefende genres: religieuze publicaties, literaire werken, geschiedenisboeken, jubileumpublicaties, kunstboeken en facsimile’s, geïllustreerde pers en tijdschriften, almanakken, populaire en wetenschappelijke boeken, atlassen, topografische gidsen, publicaties verbonden aan de spoorwegen, kasteelzichten, pittoreske vergezichten, enz. Ze vragen een aparte benaderingswijze.
 
Verspreiding
 
Door de studie van de commerciële verspreiding van deze geïllustreerde publicaties, in België of in het buitenland, in het bijzonder in de vorm van vervalsingen, komen de economische aspecten aan bod. Bij de verspreiding wordt rekening gehouden met de intekeningen, de abonnementen op series en collecties, de uitgaven op papier en andere dragers in functie van een bepaalde doelgroep, de geografie van de commerciële netwerken, het gebruik van dit drukwerk en het lezerspubliek.
 
Duurzaamheid
 
Ten slotte is er ruimte voor een onderbouwde visie op de duurzaamheid van de 19de eeuwse geïllustreerde publicaties en deze aspecten te bestuderen met betrekking tot het probleem van verzamelingen en verzamelaars, en zelfs van enkele fondsen van bibliotheken die representatief zijn voor het genre.
 
Praktisch
 
Het colloquium vindt plaats in de Koninklijke Bibliotheek van België in november 2012. Er zijn geen inschrijvingskosten. De teksten van de bijdragen aan het colloquium zullen gepubliceerd worden.
Gelieve ons een voorstel en een voorlopige titel te sturen vóór 1 december 2011, samen met een bondige samenvatting van hooguit een halve pagina.
 
Contact
 
Claude Sorgeloos
Koninklijke Bibliotheek van België
Kostbare Werken
Keizerslaan, 4
1000 Brussel
Tel.: 02.519.5731
Fax: 02.519.5735
claude.sorgeloos@kbr.be
 
Leni Verbogen
Koninklijke Bibliotheek van België
Kostbare Werken
Keizerslaan, 4
1000 Brussel
leni.verbogen@kbr.be